Termocentralet me qymyr dhe industria ndotëse në Ballkanin Perëndimor

162303247 3798172250237951 547104478158310177 oDjegia e qymyrit është burimi më i madh individual i ndotjes së ajrit në Ballkanin Perëndimor, me termocentralet që e kryesojnë atë. Kompanitë që i drejtojnë ato dhe shtetet e rajonit, nuk i përmbahen ligjeve për emetimet e gazrave të dëmshëm. E njëjta gjë vlen për impiantet e tjera të mëdha me djegie - impiantet industriale me konsumin më të madh të energjisë të cilat, përveç prodhimit të energjisë elektrike, janë kryesisht përgjegjëse për ndotjen. Përdorimi i vazhdueshëm i termocentraleve me qymyr do ta bëjë të pamundur arritjen e neutralitetit të karbonit deri në vitin 2050. Për më tepër, industria përballet me një kolaps financiar nëse nuk arrin të miratojë sa më shpejt teknologji më të pastra.

Cila është rruga drejtajrit më të pastër në Ballkanin Perëndimor? Një nga ndotësit kryesorë është sektori i energjisë elektrike, më konkretisht termocentralet me qymyr. Nëse shohim vetëm industrinë, përveç prodhimit të energjisë elektrike, ndotësit më të mëdhenj përfshijnë ndërmarrjet e mëdha, funksionimi i të cilave kërkon sasi të madhefurnizimi me energjie. Këto përfshijnë uzinat e çelikut, fabrikat e çimentos, rafineritë dhe pikat e tjera të nxehta të ndotjes në nivel lokal dhe më gjerë.

Qymyri përdoret gjithashtu në industrinë e rëndë, për ngrohje - në stacionet e ngrohjes, në dhomat e kaldajave dhe në shtëpia. Kështu, kalimi tek përdorimi i lëndëve më të pastra për përftimin e energjisë, do të eleminonte shkakun më të madh individual të ndotjes së ajrit.

Termocentralet me qymyr,në vitin 2019, përbënin 43% të kapaciteteve totale të prodhimit të energjisë elektrike në Ballkanin Perëndimor, megjithatë furnizimi i përgjithshëm atë vit nga këto termocentrale arriti në 61% . Nuk kemi të dhëna se këto trende do të ulen në një kohë të afërt.

Në mënyrë të pavullnetshme qytetarët po i paguajnë miliarda euro industrisë së qymyrit.

Gjithashtu, ka projekte në vazhdim për ndërtimin dhe rikonstruksionin e termocentraleve me qymyr, si dhe projekte që kanë të bëjnë me zgjerimin e minierave ekzistuese të qymyrit. Edhe nëse impiantet e vjetra të prodhimit të energjisëdo të mbylleshin, sapo të rejat të fillonin punën,përsëri ndotja ekstreme e ajrit do të vazhdonte, e do të zgjaste varësinë ndaj qymyrit për disa dekada.

Në vitin 2019 shtetet e rajonit, kanë paguar gjithsej 72.7 milion euro në subvencione direkte për prodhimin e energjisë elektrike nga qymyri. Sidoqoftë, kjo shumë është relativisht e vogël krahasuar me garancitë e huasë qeveritare, që arrin deri në 2.15 miliardë euro . Këto janë para të paguara nga të gjithë qytetarët, dhe këto vendime merren pa pjesëmarrjen e tyre.

Prodhimi i energjisë elektrike nga qymyri dhe veprimtaritë e tjera industriale, çlirojnë okside të squfurit (SOx), posaçërisht dioksidin e squfurit (SO2), grimcat e ngurta (PM), të quajtura gjithashtu lëndë të grimcave që rrinë pezull në ajër, oksidet e azotit (NOx), përbërsit organik të paqëndrueshme jo-metan (NMVOC), dhe metalet e rënda si arseniku, kadmiumi, plumbi dhe merkuri.

Të gjitha këto janë të dëmshme për shëndetin dhe mjedisin. Për shembull, emetimet e squfurit në ajër shkaktojnë rritjen e acidifikimit të tokës, duke rrezikuar kështu bujqësinë. Pjesa e ndotjes së ajrit të prodhuar nga transporti i materialeve nuk regjistrohet si ndotje e ajrit e shkaktuar nga industria.

Rregulloret dhe ligjet nuk zbatohen

Një pjesë e konsiderueshme e legjislacionit mjedisor të Bashkimit Europian tashmë është integruar në legjislacionin kombëtar të Shqipërisë, Bosnje-Hercegovinës, Malit të Zi, Kosovës, Serbisë dhe Maqedonisë së Veriut. Sidoqoftë, për shkak të dështimit të pranimit të përgjegjësisë nga i gjithë zinxhiri përgjegjës, nga autoritetet te operatorët e objekteve industrial,si dhe mungesës së mekanizmave të zbatimit të rregulloreve, nivelet e lejuara të ndotësve të ajrit vazhdojnë të tejkalohen.

Qeveritë ende e shohin qymyrin si një burim strategjik. Shkeljet dhe vonesat në implementimin e masave të mbrojtjes së mjedisit nga kompanitë në këtë sektor, kryesisht në pronësi të shtetit, po tolerohen. Në të njëjtën kohë, investitorët privatë, kryesisht të huaj, që operojnë në industrinë e cila konsumon një sasi të madhe të energjisë elektrike, lejohen të veprojnë pa pengesa pavarësisht shkeljes së standardeve dhe rregulloreve për ndotjen. Sipas të dhënave të vitit 2018, shumë vende të rajonit kanë tejkaluar nivelet maksimale vjetore të SO2 dhe grimcave të ngurta siç përcaktohet nga planet e tyre kombëtare të uljes së emetimeve (NERP).

Ndotja e shkaktuar nga termocentralet me qymyr në Ballkanin Perëndimor ka gjithashtu një ndikim ndërkufitar. Pjesa më e madhe (2,013) nga 3,906 vdekjeve të parakohshme që i atribuohen ndikimit të tyre në 2016 ndodhën në vendet e Bashkimit Europian, ndërsa 1,239 vdekje ndodhën në rajonin tonë, dhe pjesa tjetër preku vendet e tjera. Kjo kontribuon në fillimin dhe përshkallëzimin e mosmarrëveshjeve ndërkombëtare.

Pa kompromis drejt neutralitetit të karbonit në vitin 2050

Shtetet e rajonit kanë vendosur t'i bashkohen BE, që nënkupton zbatimin e gamës së plotë të rregulloreve mjedisore të Bashkimit Europian, si dhe përmbushjen e qëllimit të uljes së emetimeve neto të dioksidit të karbonit (CO2) në zero deri në vitin 2050 . Duke pasur parasysh faktin që termocentralet me qymyr janë burimi më i madh i këtij gazi serë në Ballkanin Perëndimor, është e vështirë të imagjinohet që ato pajisje mund të mbijetojnë.

Gjithashtu BE ka ambicie të ngjashme për pjesën tjetër të industrisë, kështu që stimulon zhvillimin e teknologjive për përdorimin e energjisë elektrike dhe hidrogjenin, së bashku me kapjen dhe ruajtjen e karbonit. Madje ka programe eksperimentale për prodhimin e lëndëve djegëse dhe materialeve të tjerë nga dioksidi i karbonit.

Shumica e vendeve kanë përcaktuar një afat për heqjen graduale të qymyrit dhe termocentralet që punojnë me të po mbyllen me një ritëm të përshpejtuar. Përveç rregulloreve gjithnjë e më të rrepta, pronarët e termocentraleve që përdorin lëndë djegëse për impjantet e tyre, i vendosen tarifa shtesë për lejet për të emetuar dioksid karboni. Çmimet e lejeve në tregun e aksioneve kanë shënuar rritje rekord për muaj me radhë.

Filtra të shtrenjtë për një tëardhme pa lëndë djegëse

Gjithashtu Bashkimi Europian po dërgon mesazhin se sektorët e naftës dhe petrokimisë nuk kanë të ardhme dhe se gazi fosil do të shërbejë vetëm si një lëndë djegëse kalimtare. BE gjithashtu planifikon të vendosë së shpejti një taksë CO2 për mallrat dhe shërbimet e importuara, të cilat ndoshta do të mbyllin automatikisht shumë ndotës të orientuar drejt eksportit në rajonin tonë. Nuk duhet të përjashtohet mundësia që ato mekanizma të bëhen më të rreptë, e që kërkesat në lidhje me zbutjen e ngrohjes globale dhe pasojat e saj do të rriten.

Përveç faktit që në Ballkanin Perëndimor rikonstruktimi, instalimi i filtrave dhe njësive të desulfurizimit në termocentrale po vonohet, duke përjetësuar kështu ndotjen e ajrit dhe duke rrezikuar shëndetin e njerëzve, këto ndërhyrje të shtrenjta do të rrisin edhe kostot e mbylljes së tyre e cila gjithnjë e më shumë duket e pashmangshme. Duhet gjithashtu të theksohet fakti se të gjitha këto pajisje për mbrojtjen e mjedisit funksionojnë me energji elektrike, prandaj është logjike të supozohet se ajo do të prodhohet nga të njëjtat termocentrale me qymyr, duke rritur kështu konsumin e kësaj lënde djegëse.

Roli i qytetarëve dhe i shoqërisë civile

Parakushti më i rëndësishëm për uljen e ndotjes së ajrit të shkaktuar nga industria është një politikë me tolerancë zero ndaj ligjit mjedisor dhe shkeljeve të standardeve nga institucionetkompetente . Shoqëria civile mund të kontribuoj duke forcuar kapacitetet e saj për nisjen e çështjeve gjyqësore, të cilat, nga ana tjetër, do të përmirësojnë procedurat gjyqësore.

Ndërhyrjet ligjore duhet të pasohen nga fushata sensibilizuese që synojnë sigurimin e mbështetjes nga qytetarët. Qytetarët gjithashtu kanë një rol të rëndësishëm në ngritjen e alarmit ndaj autoriteteve dhe udhëheqjen e fushatave mediatike. Sipas Konventës së Aarhusit, ata kanë të drejtë të marrin pjesë në vendimmarrje gjatë analizës së ndikimeve mjedisore të objekteve industriale ekzistuese dhe atyre të planifikuara. Në lidhje me këtë çështje, ata mund të përdorin asistencën e institucioneve ndërkombëtare dhe organizatave mjedisore.

Komunitetet lokale që vuajnë pasojat e ndotjes nga objektet industriale që ndodhen pranë tyre, janë veçanërisht të rëndësishme për të patur një reagim nga autoritetet. Institucionet financiare ndërkombëtare si Banka Europiane për Rindërtim dhe Zhvillim dhe Banka Botërore, madje edhe kreditorët privatë, gjithashtu mund të përbëjnë një faktor të rëndësishëm nëse ato kushtëzojnë dhënien e kredive në raport me respektimin e rregullave mjedisore.

Së bashku ne jemi më të fortë

Një gjyqësor i pavarur dhe penalitetet financiare mund të përfshihen brenda Komunitetit të Energjisë, një organizatë ndërkombëtare e cila ndërmjetëson në çështjen e zgjerimit të tregut të energjisë të BE-së në vendet që përfshijnë shtetet e Ballkanit Perëndimor. Kjo kërkon mbështetje nga administrata e Brukselit, si dhe nga shoqëria civile dhe vendet e rajonit.

I gjithë Ballkani Perëndimor po lufton me pothuajse të njëjtat sfida, të cilat përfshijnë ndotjen industriale. Prandaj, veprimi i përbashkët nga grupe aktiviste që i drejtohen Bashkimit Europian, Komunitetit të Energjisë dhe organizatave ndërkombëtare, është më efektiv sesa pretendimet individuale.

Përmbushja e detyrimeve qw janë pjesë e Axhendëssë Gjelbër për Ballkanin Perëndimor, e pranuar nga vendet e rajonit me nënshkrimin e Deklaratës së Sofjes në nëntor 2020, do të hapte aksesin për grante të pakthyeshme dhe mbështetjen e Bashkimit Europian për një tranzicion të drejtë.

Edhe nëse nuk i marrim në konsideratëato që përmendëm më lart, shumica e minierave të qymyrit dhe termocentralet, nuk mund të mbijetojnë në treg nëse nuk do të merrnin subvencionet e përmendura. Këto fonde do të duhet të rialokohen në programet sociale dhe rikualifikimin e punëtorëve, riparimin dhe adaptimin e objekteve, minierave dhe zhvillimin e projekteve për gjenerimin e energjisë nga burime të rinovueshme. Sistemi elektrik do të transformohej duke patur një ndikim minimal në shoqëri, në sigurinë energjitke dhe në financat publike.
Minierat e qymyrit zënë sipërfaqe të mëdha dhe mund të përdoren për instalimin e impianteve diellore që do të kompensonin kapacitetet aktuale të prodhimit të energjisë elektrike.Në çdo rast, shoqëria rrezikohet jashtëzakonisht nga ndotja e ajrit dhe një përmirësim thelbësor është i pamundur pa zbatimin e ligjeve për mbrojtjen e mjedisit. Objektetindustriale, të mëdhaapo të vogla, duhet t'i drejtohen teknologjive më të pastra, përndryshe ato nuk do të jenë në gjendje të mbijetojnë.

Vendet e Ballkanit Perëndimor kanë rënë dakord, ndër të tjera, për të harmonizuar politikat e tyre me sistemin e tregtimit në përputhje me shkallën e emetimeve të BE - EU ETS. Kostot e larta të lejeve për emetimin e dioksidit të karbonit, gjithnjë e më shumë po zvogëlojnë qëndrueshmërinë e gjenerimit të energjisë elektrike nga qymyri. Për këtë arsye, pritet që rikonstruksioni dhe ndërtimi i termocentraleve të braktiset, dhe ato ekzistuese do të mbyllen së shpejti, gjë që do të ulë në mënyrë drastike ndotjen e ajrit.

Takim: OShC-të mjedisore për integrimin e Shqipërisë në BE

WhatsApp Image 2021 02 11 at 15.56.18Me datë 10 shkurt 2021, Qendra EDEN organizoi tryezën e diskutimit – “OShC-të mjedisore për integrimin e Shqipërisë në BE, Kapitulli 27. Integrimi i parimeve të gjelbra në politikë-bërje”, mbajtur në formën e kombinuar, e zhvilluar paralelisht fizikishisht dhe virtualisht nëpërmjet platformës Zoom.

Aktorë të ndryshëm kyc të përfshirë në mbrotjen e mjedisit në vend i’u bashkuan kësaj tryeze, të tillë si: ekspert mjedisi, anëtarë dhe drejtues të OSHC-ve mjedisore, përfaqësues nga administrate publike , studentë nga degët mjedisore të studimit, aktivist mjedisor – nga 6 qytete të ndryshme (Tiranë, Berat, Librazhd, Tropojë, Kukës).

Nën-lehtësimin e Drejtores Ekzekutive të Qendres EDEN, Znj. Ermelinda Mahmutaj, tryeza nisi me paraqitjen dhe diskutimin e grupimit të organizatave GREEN+27 mbi progresin e vendit në kuadër të Kapitullit 27 të negociatave për integrimin në BE. Raporti i pasqyruar nga grupimi GREEN+27 thekson pasqyrimin e Shqipërisë me BE-në: arritjet, boshllëqet e progresit dhe veshtrimi për zgjidhjen e mundshme të sfidave që ka ky proces. Nën-kapitujt e shqyrtuar nga raporti janë: Menaxhimi i Ujërave (REC Albania); Menaxhimi i Mbetjeve (URI); Ruajtja e Natyrës (INCA) dhe Legjislacioni Horizontal (Qendra EDEN). Një sesion interaktiv pyetje-përgjigje vijoi prezantimet nga organizatat përkatëse, ku përfaqësuesit e organizatave mjedisore sugjeruan dhe dhanë komentet e tyre në lidhje me qëllimin dhe aspektet e raportit.

Untitled designNë vazhdim, program i tryezës vijoi me prezanimin e Znj. Sonja Vukovic (organizata SLAP, nga Kroacia),e cila ndau gjetjet dhe qëllimin e studimit në përpilim mbi mundësitë e zhvillimit të Ekonomisë së Gjelbër në rajon. Përvec kësaj, Znj. Vukovic bëri një hyrje mbi Ekonominë e Gjëlbër dhe se cili është roli i OSHC-ve mjedisore në zhvillimin e saj. Në fund të prezantimit, vendosur në kontekstin e rajonit të Ballkanit Perëndimor, Znj. Vukovic theksoi potencialin që ka zbatimi i principeve të Ekonomisë së Gjlebër në përvetësimin e Marrëveshjes Evropiane të Gjelbër. Në fund të prezantimit, OShC-të dhanë komentet e për mbi studimin, situatën e politikave mbështëtëse të ekonomisë së gjelbër dhe rekomandime për përafrimin me udhëzimet, objektivat dhe vlerat e BE-së.

Pavarësisht kushtëzimit shkaktuar nga Covid-19, falenderojmë të ftuarit dhe pjesëmarrësit e kësaj tryeze që edhe pse një takim i kombinuar virtualisht dhe fizikisht, nuk hezituan të ndanin opinionet dhe pikëpamjet e tyre.

 Takimi “OShC-të mjedisore për integrimin e Shqipërisë në BE, Kapitulli 27. Integrimi i parimeve të gjelbra në politikë-bërje” u zhvillua në kuadër të projektit “Green Economy for an Advanced Region” dhe programit “Fuqizimi i kontributit të sektorit të shoqërisë civile në negociatat për anëtarësimin në BE për Kapitullin 27”.

73 OJF nxisin miratimin e projektligjit të Padisë kolektive

Në kontrast me sistemet juridike të disa prej vendeve anëtare të BE-së, në vendin tonë vërehet mungesa e mjeteve juridike që sigurojnë mbrojtjen kolektive të konsumatorëve apo dhe të grupeve të tjera në nivel gjyqësor, përfshirë këtu instrumentin e dëmshpërblimit kolektiv. Si vijim Qendra mjedisore EDEN, Qendra për Nisma Ligjore Qytetare dhe CR Partners kanë qenë të angazhuara për të propozuar krijimin e një mjeti procedural të ri, atë të padisë kolektive, i cili nuk njihet nga Kodi i Procedurës Civile aktual. Duke vlerësuar kuadrin ligjor procedural në Shqipëri, është menduar më e përshtatshme miratimi i një ligji të veçantë për paditë kolektive. Miratimi i ligjit “Për padinë kolektive” do të sillte dobi për mbrojtjen e të drejtave të shtetasve, dobi në ekonominë gjyqësore, si dhe në efektivitetin e gjykimit të padive kolektive, për të parashtruar përpara gjykatës pretendimet e një grupi personash në interesin e tyre të përbashkët. Ai do të mundësonte ndalimin e shkeljeve dhe cenimeve të paligjshme civile e konsumatore, ekonomike e mjedisore, shkeljet në marrëdhëniet e punës si dhe kompensimin e qytetarëve për dëmin e pësuar

Si vijim, 73 organizata të shoqërisë civile i janë drejtuar Kuvendit të Republikës së Shqipërisë me një letër ku paraqitet kërkesa për të ushtruar nismën ligjvënëse për projektligjin "Për paditë kolektive”.

Letrën e plotë mund ta gjeni duke klikuar këtu .

Për tu njohur me tepër me Projektiligjin e propozuar për miratim:

Falenderojmë të gjitha organizatat të cilat kanë mbështetur këtë projektligj kaq të rëndësishëm i cili vjen në ndihmë të çështjeve mjedisore dhe jo vetëm.

Realizuar në kuadër të projektit "E drejta për të jetuar në një mjedis të shëndetshëm ka domosdoshmëri mekanizmin e padisë kolektive!" mbështetur financiarisht nga Fondacioni Shoqëria e Hapur për Shqipërinë (SOROS).

 

Mendimi i qytetarëve për ndotjen nga plastika

NDOTJA PLASTIKEMendimi i qytetarëve për ndotjen nga plastika


Plastika është një material i prodhuar për të zgjatur përgjithmonë, ku 33% e plastikës – shishet e ujit, qeset apo pipat plastike - përdoren vetëm një herë, pa asnjë mundësi ripërdorimi nga ana e konsumatorit. Plastika nuk mund të biodegradohet, ajo ndahet në pjesëza të vogla.

Si pasojë e konsumit të papërgjegjshëm dhe mungesës të një sistemi të qëndrueshëm “prodhim-konsum-riciklim”, ndotja plastike është kthyer në një fenomen global lehtësisht i evidentueshëm në mjediset dhe komunitetet tona. Ndotja plastike shkaktohet si pasojë e akumulimit të objekteve dhe mbetjeve plastike (si psh: shishe plastike, qese, etj) mbi sipërfaqen e tokës, duke ndikuar negativisht jetesën e njerëzve dhe kafshëve të egra.

MENDIMI I QYTETARËVE PËR NDOTJEN PLASTIKE

Qytetarët janë aleatët më të rëndësishëm në parandalimin e ndotjes nga plastika. Nisur nga kjo, Qendra EDEN zhvilloi një pyetësor të përgjithshëm, drejtuar qytetarëve për të siguruar një pasqyrë të përgjithshme të perceptimit të qytetarëve dhe gatishmërinë e tyre për të luftuar fenomenin e ndotjes nga plastika.

Në një hark kohor prej 6 ditësh, nëpërmjet kanalave të komunikimit të Qendres EDEN, një numër i konsiderueshëm qytetarësh, ku 70% i përkasin gjinisë F dhe 30% gjinisë M, vendosën të ndanin me ne opinionet tyre mbi ndotjen nga plastika. Në vijim, mësoni se si janë përgjigjur qytetarët disa prej pyetjeve të drejtuara.

Sikurse theksuar më lartë, fenomeni i ndotjes nga plastika është kompleks dhe si i tillë, adresimi i shkaqeve të këtij problemi është i vështirë. Qytetarët u pyetën se cili është problemi kryesor i ndotjes nga plastika, dhe 82.5 % e tyre, mendojnë se problemi kryesor është i ndërlidhur midis – (i) Konsumit jo të përgjegjshëm të plastikës, dhe (ii) Menaxhimit jo i mirë i ndotjes nga plastika. Ndërkaq, 12.5% e qytetarëve, u shprehën se problemi kryesor është menaxhimi jo i mirë i plastikës. Ndërsa pjesa tjetër mendojnë se asnjëra prej tyre, nuk përbën shkaqet kryesore të ndotjes nga plastika.

Për të vlerësuar në mënyrë jo të drejtpërdrejt nivelin e ndotjes nga plastika dhe praninë e saj në mjediset ku jetojnë/punojnë të intervistuarit tanë, qytetarët u pyetën nëse kanë identifikuar raste të ndotjes plastike përreth zonave ky jetojnë/punojnë: 85% e tyrë, janë përgjigjur se janë në dijeni për raste të ndotjes plastike, ndërsa 15% e tyre, nuk janë në dijeni.

Ndër vite, institucionet përkatëse, qofshin vendore apo qëndrore, kanë ndërmarrë një sërë hapash (strategji, politika, vendime) për trajtimin e ndotjes nga plastika. Mirëpo, mesa duket besimi i qytetarëve se ndotjes nga plastika do t’i vijë fundi nuk është fituar. Qytetarët u pyëtën nesë kanë besim te menaxhimi i ndotjes nga plastika në Shqipëri – (i) 80 % e tyre, u përgjigen - Jo (besoj se nuk ndërmerren masa përparandalimin/trajtimin e ndotjes nga plastika); (ii) 17.5% - Mesatarisht (Pavarësisht problemeve nëterren, institucionet vazhdimisht angazhohen); 2.5% - Po (Shumë mirë, besoj se nuk kemiprobleme të ndotjes nga plastika).

Në vazhdim të pyetësorit të zhvilluar, ekipi i projektit të Qendres EDEN vendosi të testoi gatishmërinë individuale për të reduktuar ndotjen plastike. Qytetarët u pyetën nëse janë të gatshëm për të reduktuar blerjen dhe konsumin e produkteve me plastikë – (i) 85 % e qytetarëve të intervistuar, shprehen të gatshëm; (ii) 2.5% nuk janë të gatshëm, ndërsa (iii) 12.5 % shprehen të dyzuar (Nuk e di).

Në përfundim të pyetësorit, qytetarët u ftuan të ndanin me ekipin e projektit EDEN, sugjerime se si mund ta parandalojmë/trajtojmë ndotjen nga plastika. Idetë e sugjeruara janë nga më të ndryshmet, disa prej tyre i referohen masave dhe politikave që duhet të ndërmerren dhe disa prej tyre i referohen kontributit që gjithësecili prej nesh duhet të japë për të parandaluar ndotjen nga plastika. Sugjerimet janë si në vijim – blerja e produkteve agroushqimore në tregjet lokale, edukimi dhe ndërgjegjësim i qytetarëve, përforicimi i kuadrit ligjor, etj.

Falenderojmë të gjithë qytetarët që vendosën të ndanin opinionet dhe idetë e tyre gjatë zhvillimit të pyetësorit!

*Të dhënat e plota e mbledhura gjatë zhvillimit të pyetësorit “Mendimi i qytetarëve për Ndotjen nga Plastika” do të publikohen në raportin në hartim që Qendra EDEN po përpilon në kuadër të projektit “Ndotja Plastike, Në Fokus!”, mbështetur nga IPEN | For a free-toxic future.

Yellow and Orange Rectangles Modern Swiss Business Retractable Exhibition Banner

 

EDEN pjesë e programit ESC

Përgjatë 4 vite të fundit, Qendra EDEN, nën programin e shkëmbimit European solidarity corps“European Voluntary Service” (EVS), ka dërguar dhe pritur vullnetarë nga vende të ndryshme të Evropës. Shkëmbimet e përfituara nga ky program i kanë dhënë mundësi organizatës që të pasurojë mjedisin e saj të punës me aftësi, përkushtimin dhe motivimin e të rinjve nga vende të tjera, por përvec kësaj duke i dhënë mundësi anëtarëve të saj dhe të rinjve që të jenë pjesë e një mjedisi ndërkulturor.

Që prej vitit 2018, Komisioni Evropian ka zgjeruar programin e shkëmbimit EVS, në një program më multi-dimensional, të quajtur - European Solidarity Corps (ESC). Programi i shkëmbimit ESC është nismë e Komisionit Evropian si vazhdimësi e programit EVS, i cili ofron mundësi vullnetarizmi për të rinjtë në projekte që në qendër kanë komunitetin, në vende të ndryshme të Evropës.

Së fundmi, Qendra EDEN ka rimarrë akreditimin/miratimin për të aksesuar programet e shkëmbimit ESC, si një organizatë pritëse dhe dërguese. Për më shumë, ju ftojmë të lexoni profilin e Qendres EDEN në European Youth Portal. Ndërkaq, për të zbuluar mundësi të tjera shkëmbimi, klikoni këtu.